Posted in Interna medicina sa negom III, Urgentna stanja

Anafilaktički šok

Anafilaktički šok predstavlja najteži oblik  alergijske reakcije.

To je akutno nastali težak tip reakcije rane preosetljivosti čiji početak može biti nagao, često dramatičan i neočekivan. Zbog opstrukcije disajnih puteva ili ireverzibilnog vaskularnog kolapsa, anafilaktički šok može dovesti i do smrti.

Etiologija

Neposredni uzrok anafilaktičnog šoka, kao i svih alergijskih reakcija, su alergeni koji dospevaju u organizam i reaguju sa već postojećim antitelima u njemu. Uzročnici anafilaktičkog šoka mogu biti hrana (36%), lekovi (17%), otrovi insekata (15%). Hrana koja najčešće izaziva reakcije jeste kikiriki, orašasto voće, jaja, kravlje mleko, soja, pšenično brašno, ribe i školjke. Od lekova, najčešći prouzrokovači anafilakse i anafilaktičkog šoka jesu beta laktamski antibiotici (penicilin), aspirin, anestetici (najčešće mišićni relaksansi), jodna kontrastna sredstva. Od insekata najčešći izazivači anafilaktičkog šoka jesu pčele, ose i stršljeni.

Klinička slika

U kliničkoj slici anafilaktičnog šoka dominiraju tri osnovne komponente;

1. Vaskularni kolaps (ekstremna hipotenzija – hipovolemija ili pad krvnog pritiska)
2. Bronhosmazam (suženje disajnih puteva – dispneja)
3. Edem larinksa (opstrukcija gornjih disajnih puteva)
Simptomi anafilaktičnog šoka se obično javljaju nakon nekoliko minuta (u proseku 5-10 minuta), u kontaktu sa alergenom. Reakcije se mogu javiti i do 20 minuta nakon kontakta sa antigenom i tada su i najteže, a mogu se i ponovo javiti nakon 1-6 časa posle prvih reakcija.
Faze u razvoju anafilaktičkog šoka
Faza Jačina reakcije Karakteristični znaci i simptomi AŠ po fazama
0. faza Lokalna reakcija
  • Pojava ograničenih promene na mestu kontakta sa alergenom – eritem (crvenilo), edem.
I. faza Lagana opšta reakcija
  • Promenama na koži u vidu; svraba, ospe (urtikarija),
  • Curenja iz nosa, osećaj punoće u grlu, otežano gutanje i govor
  • Opštim simptomima u vidu, uznemirenosti, glavobolje, osećaj toplote
  • Lokalne promene se mogu javiti i na mestu davanja leka ili u usnoj duplji, jeziku, usnama kod nutritivne alergije (oblik tzv. oralnog alergijskog sindroma).
  • Blage gastrointestinalne smetnje (mučnina, gađenje, naduven stomak)
II. faza Izražena sistemska reakcija
  • Izraženije promene na koži u odnosu na lokalnu reakciju,
  • Hipotenzija, tahikardija, aritmija,
  • Otežano disanje
  • Simptomi dispepsije (mučnina, povraćanje, proliv),
  • Osećaj anksioznosti i panika.
III. faza Teška sistemska reakcija
  • Simptomi potpuno razvijenog anafilaktičnog šoka – teška hipotenzija, otok larinksa, bronhospazam, asfiksja, poremećaj svesti, akutna dispepsija
IV. faza Smrtni ishod
  • Smrt nastaje kao posledica izražene reakcije organizma na šok
  • Ireverzibilna hipotenzija sa poremećajem rada srca,
  • Intenzivan brohospazam, cijanoza i prestanak disanja.
  • Kardio–respiratorni arest, smrtni shod
Advertisements

Autor:

Um je kao padobran – funkcioniše jedino ako je otvoren Albert Ajnštajn

2 thoughts on “Anafilaktički šok

Ostavite odgovor

Popunite detalje ispod ili pritisnite na ikonicu da biste se prijavili:

WordPress.com logo

Komentarišet koristeći svoj WordPress.com nalog. Odjavite se /  Promeni )

Google+ photo

Komentarišet koristeći svoj Google+ nalog. Odjavite se /  Promeni )

Slika na Tviteru

Komentarišet koristeći svoj Twitter nalog. Odjavite se /  Promeni )

Fejsbukova fotografija

Komentarišet koristeći svoj Facebook nalog. Odjavite se /  Promeni )

Povezivanje sa %s